DİYABET (ŞEKER) HASTALIĞINDA KÖK HÜCRE KESİN ÇARE Mİ?

Şeker hastalığında esas problem pankreas bezinde bulunan beta hücrelerinin hasarıdır. Bu hasar tip 1 diyabette otoimmün denilen bağışıklık sistemi yoluyla hasar olurken, tip 2 diyabet denilen erişkin tip diyabette ise beta hücrelerinde zaman içinde kalıtsal değişiklikler nedeniyle fonksiyonları bozulmaktadır.
Diyabet tedavisinde işte bu beta hücrelerini yenilemek ve bu şekilde hastalığı tedavi etmek için çalışmalar devam etmektedir. Kısacası vücutta yok olan beta hücrelerini yenilemek tedavide en önemli hedeftir. Beta hücreleri yenilenirse insülin salınımı normalleşecek ve diyabet hastalığı ortadan kalkacaktır.

Beta hücreleri pankreas bezinde Langerhans adacıkları içinde bulunur. Bu nedenle ilk çalışmalar adacık transplantasyonu denenerek başlamıştır.
Ancak en iyisi beta hücre transplantasyonu yapmaktır. Beta hücre trnsplantasyonu için can donör (verici) bulma kaynakları ise sınırlıdır. Bu neden embriyonik kök hücrelerinden beta hücre elde etme çalışmaları büyük önem arz etmektedir.

İLK ÇALIŞMALAR : PANKREAS TRANSPLANTASYONU
İlk başlarda pankreas transplantasyonu yapıldıysa da başarılı sonuçlar elde edilemedi. Komplikasyonlar fazla ve zor.
İKİNCİ AŞAMA: ADACIK (ISLET) TRANSPLANTASYONU
Bu yöntem pankreas transplantasyonuna göre daha kolaydır. 2008 yılı raporlarına göre adacık transpntasyonu yapılan 279 hastanın sadece % 23’ünde 3 yıl süreyle insülin tedavisinden kurtulma olmuştur. Beş yıl süre ile insülin kullanmayan hasta oranı ise % 10’dur. Görüldüğü hastaların çoğunda adacık transplantasyonu işe yaramamaktadır. Beta hücrelerini canlı veya kadavradan bulmak da çok zordur.
BETA HÜCRELERİ İÇİN YENİ KAYNAK: EMBRİYONİK KÖK HÜCRE (STEM CELL)

Embroyonik kök hücrelerinden beta hücre oluşturmak yeni stratejidir. Böylece bir pankreas oluşturabilmektedir. Ancak laboratuar ortamında yapılan bu işlemin bazı zorlukları vardır. Bir zorluk pankreas oluşumdaki sinyaller ve faktörlerin tam olarak henüz bilinmemesidir. Pankreasın % 90-95’i bağırsağa salgıladığı enzimlerle ilgilidir. Oysa hormon salgılayan kısmı sadece % 1-2’sini oluşturur. Kök hücre transplantasyonunda tümör gelişimi riski de vardır. Ayrıca verilen hücrelerin reddilme riski her zaman vardır. Diğer bir yaklaşım hastanın kendi kök hücreleriyle tedavi yapmaktır. Chicago Üniversitesi’nde yapılan son çalışmada kendi kök hücresiyle yapılan tedavide ancak % 11 hastada insülin tedavisi kesilebilmiştir. Yani büyük bir başarı söz konusu değildir

SONUÇ:

 


 .