PROF DR METİN ÖZATA

Tiroid bezinde birden fazla nodül olmasına tıp dilinde multinodüler guatr denir. ‘’Multi’’ kelimesi çok anlamına gelmektedir.  Tiroid bezinde  birden fazla nodülün olduğu multinodüler guatr özellikle iyot yetmezliği olan bölgelerde ve genellikle ileri yaştaki kişilerde saptanır. Bu hastalarda  da nodüllerin sıcak mı soğuk mu olduğunu anlamak için tiroid sintigrafisi yapılabilir. Bazen nodüllerin hepsi soğuk nodül olabildiği gibi biri sıcak diğerleri soğuk olabilir. T3, T4 ve TSH hormonları yapılarak hormonlar kontrol edilir.
Tiroid bezinde birden fazla nodülü olan  kişilerde  tiroid hormonları normal ve nodüllerin çapı  küçükse bu hastaların çoğunda herhangi bir şikayet olmaz.   Eskiden içerisinde nodül olmayan bir guatrda yıllar geçtikçe yeni nodüller ortaya çıkar ve multinodüler guatr gelişebilir.
 Tiroid bezinde tek nodülü olan hastalar gibi,  bezde birden fazla nodülü olan   hastalarda da   nodüllerden  mutlaka iğne biyopsisi yapılmalıdır. Nodülü çok olan bu hastalarda da  kanser oranı  tek  nodülde olduğu gibi % 5 civarındadır. Tiroid bezindeki  tüm nodüllerden  biyopsi yapılmaya  çalışılır. Biyopside kanser şüphesi veya kanser çıkarsa hemen ameliyat yapılır. Biyopsi iyi huylu ise takip edilebilir.
Bu hastaların bir kısmında tiroid hormonları normaldir. İyotlu tuz yerlerse   nodüller aşırı hormon salgılamaya başlayabilir; bu nedenle iyotsuz tuz yemelidirler.   Hormonları normal olan hastalar 4-6 ayda bir tiroid  hormonları ve tiroid ultrasonu  yapılarak takip edilir.
Bezinde birden fazla nodülü olan kişilerin çoğunda  Levotiroksin ilacıyla yapılan tedavi  kanda tiroid hormonlarının artmasına neden olabildiği için pek tercih edilmese de,  genç, küçük guatrı olan ve TSH hormonu normal seviyede olan   hastalarda bir süre  Levotiroksin ilacıyla  tedavi yapılabilir. Nodüllerin  çapı küçük (2.5 cm’den küçük)  ise genellikle  ilaç vermeden 4-6 ay aralarla takip yapılır. Bu takiplerde nodüller büyürse ameliyat edilir. Eğer  hastanın TSH hormonu düşük ise (0.1’den küçük) Levotiroksin ilacı verilmez, çünkü zararlı olur. Bu nedenle ameliyat tercih edilen tedavi şeklidir.
 Multinodüler guatrlı hastalarda TSH  hormonu düşük seyrediyorsa, yani bez fazla çalışıyorsa Propiltiourasil  veya Metimazol gibi tiroid hormon yapımını engelleyen  ilaçlar verilir ve  daha sonra ameliyat yapılır.
Bazen bu hastalarda tiroid hormonları yüksek yani tiroid bezi aşırı çalışıyor olabilir. O zaman Propiltiourasil veya Metimazol gibi ilaçlarla hormonlar normale getirilir ve arkasından  radyoaktif iyot tedavisi veya ameliyat yapılır.